Ở vị trí cửa ngõ chiến lược từ Thủ đô Hà Nội kết nối với các tỉnh Trung du miền núi phía Bắc; cách sân bay quốc tế Nội Bài khoảng một giờ di chuyển, tỉnh Thái Nguyên từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam, đặc biệt đối với thị trường khách du lịch quốc tế.

Du khách quốc tế thích thú khi thưởng trà Thái Nguyên.
Trong phát triển du lịch, Thái nguyên có lợi thế ở cửa ngõ kết nối Thủ đô Hà Nội với các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, đặc biệt là khu vực Đông Bắc. Khoảng cách từ sân bay quốc tế Nội Bài đến Thái Nguyên khoảng một giờ xe buýt, đây là cơ hội tốt để các doanh nghiệp làm du lịch của tỉnh tiếp cận trực tiếp với nguồn khách quốc tế ngay sau khi họ đặt chân tới Việt Nam.
Cùng với đó, du lịch góp phần quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh vùng đất, con người và bản sắc văn hóa của tỉnh ra thế giới. Du lịch gắn với công nghiệp văn hóa không chỉ thúc đẩy bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống mà còn làm giàu đời sống tinh thần của cộng đồng, qua đó nâng cao “sức mạnh mềm”, khẳng định vị thế và tăng cường năng lực cạnh tranh của tỉnh trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Thái Nguyên có thể trở thành điểm trung chuyển, điểm khởi đầu hoặc điểm dừng chân lý tưởng trong các tuyến du lịch quốc tế kết nối Hà Nội với vùng Đông Bắc. Khoảng cách di chuyển thuận lợi giúp du khách quốc tế dễ dàng tiếp cận Thái Nguyên ngay sau khi đến Việt Nam, nhất là trong bối cảnh xu hướng du lịch ngắn ngày, du lịch trải nghiệm và du lịch kết hợp công tác, nghỉ dưỡng ngày càng phổ biến.
Tuy nhiên trong những năm vừa qua số lượng khách quốc tế đến Thái Nguyên còn khiêm tốn; tốc độ tăng trưởng du lịch chưa ổn định và chưa tương xứng với tiềm năng. Minh chứng giai đoạn 2016-2020, lượng khách quốc tế đến Thái Nguyên chỉ tăng trưởng bình quân khoảng 1,6%/năm. Đến năm 2020, đại dịch COVID-19 bùng phát trên phạm vi toàn cầu đã tác động nặng nề đến ngành du lịch, trong có có Thái Nguyên.
Hoạt động giao lưu, đi lại quốc tế bị gián đoạn kéo dài khiến thị trường khách quốc tế gần như “đóng băng”. Phải đến cuối năm 2022, khi các đường bay quốc tế dần được khôi phục, thị trường khách quốc tế đến Thái Nguyên mới bắt đầu có dấu hiệu phục hồi chậm và ấm dần vào các năm gần đây.

Nhiều du khách quốc tế cảm nhận được sự thân thiện của cư dân địa phương.
Nổi bật năm 2025, ngành du lịch của tỉnh đón hơn 274.000 lượt khách quốc tế. Tuy nhiên phần lớn khách quốc tế đến Thái Nguyên vì mục đích công việc, do đó du khách tự sắp xếp chuyến đi chiếm hơn 85%; chỉ có gần 15% khách đi theo tour. Số lượng chưa nhiều, nhưng đây là nhóm khách có mức chi tiêu cao hơn so với khách nội địa. Khoảng 98% khách quốc tế có lưu trú qua đêm, còn lại là khách đi trong ngày. Mức chi tiêu của khách quốc tế tự sắp xếp chuyến đi đạt hơn 2,4 triệu đồng/lượt người lưu trú qua đêm; khách đi trong ngày chi tiêu hơn 1,2 triệu đồng/người. Chi tiêu chủ yếu cho phòng nghỉ, ăn uống và mua sắm.
Mục tiêu đến năm 2030, ngành du lịch Thái Nguyên phấn đấu đón ít nhất 1 triệu lượt khách quốc tế. Đây là mục tiêu mang tính thách thức, song cũng thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành du lịch trong việc đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, có đóng góp ngày càng lớn vào phát triển kinh tế - xã hội.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh Thái Nguyên coi việc phát triển thị trường khách quốc tế là hướng đi chiến lược, lâu dài. Các hoạt động quảng bá xúc tiến du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực quốc tế được tăng cường; các cấp, ngành, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương đồng thuận vào cuộc, từ quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm, đào tạo nguồn nhân lực đến đổi mới công tác quảng bá xúc tiến du lịch với bạn bè quốc tế.
Ngọc Chuẩn